Işıklar, Kamera, Güvenlik! Film Setlerinde ve Reklam Çekimlerinde İSG'nin Görünmez Kahramanları
Sinema dünyası, dışarıdan bakıldığında parıltılı ışıklar, yaratıcı dehalar ve büyüleyici mekanlarla dolu bir rüya gibi görünür. Ancak "Kayıt!" dendiği andan itibaren, o büyüleyici sahnenin arkasında devasa bir lojistik operasyon, yüksek gerilimli kablolar, metrelerce yükseklikteki platformlar ve zamana karşı yarışan yüzlerce çalışan bulunur. Bir film seti veya reklam çekim alanı, aslında her an dinamik olarak değişen, yüksek riskli bir "geçici iş yeri"dir.
Saha deneyimlerimizde sıkça karşılaştığımız üzere, prodüksiyon ekipleri genellikle yaratıcılığa ve hıza odaklanırken, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) unsurları çoğu zaman "zaman kaybettirici bir prosedür" olarak algılanabiliyor. Oysa ki, yaşanacak tek bir iş kazası sadece bir insan hayatını riske atmakla kalmaz; setin durmasına, ekipmanların zarar görmesine, ağır tazminat yükümlülüklerine ve yapım şirketinin marka itibarının yerle bir olmasına neden olur. Ekşioğlu OSGB olarak, 2016'dan bu yana binlerce farklı iş kolunda edindiğimiz tecrübeyle biliyoruz ki; en başarılı çekim, setten herkesin sağlıklı bir şekilde evine döndüğü çekimdir.
Özellikle İstanbul gibi küresel prodüksiyonların merkezi haline gelmiş bir şehirde, çekim alanlarının değişken doğası, İSG yönetimini klasik bir fabrikadan çok daha karmaşık hale getirir. Her gün değişen mekanlar, farklı alt yüklenicilerle çalışma zorunluluğu ve yüksek riskli aksiyon sahneleri, profesyonel bir İSG denetimini kaçınılmaz kılar. Bu noktada, Tedarik Zinciri İSG Denetimleri: Alt Yüklenicinizin İhmali Sizin Marka İtibarınızı Nasıl İptal Ettirebilir? başlıklı analizimizde de vurguladığımız gibi, prodüksiyona dahil olan her birimden ana yapımcı sorumludur.
Uzman Desteği ile Riskleri En Aza İndirin
2016'dan bugüne edindiğimiz tecrübeyle işletmenizin iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini yasal standartlara uygun şekilde yönetiyoruz. İhtiyaçlarınıza özel çözümler için bizimle iletişime geçin.
Ücretsiz Keşif Talebi 📞 0216 309 97 97
Film Setlerinde İSG: Mevzuat ve Sorumluluklar
Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir. Film setleri, yapılan işin niteliğine göre "Tehlikeli" veya sahnelerin ağırlığına göre "Çok Tehlikeli" sınıfta yer alabilmektedir. 2026 yılı itibarıyla dijitalleşen İSG süreçleri ve artan denetimler, yapımcıların "iş kazası olmaz" varsayımıyla hareket etme alanını daraltmıştır.
Çekimlerin gerçekleştiği her mekan, geçici bir iş yeri statüsündedir. Bu durum, sadece oyuncuların değil; kameramanların, ışıkçıların, makyaj ekibinin ve hatta ulaşımı sağlayan şoförlerin bile İSG güvencesi altında olmasını gerektirir. Bir reklam filmi çekimi için Ataşehir'deki modern bir ofis binasını kullanıyor olsanız bile, Ataşehir Finans Merkezi’nde İş Sağlığı: Çalışan Memnuniyetini Artıran İSG Uygulamaları içeriğimizde belirttiğimiz gibi, o alanın standartları çekim ekipmanlarının getirdiği risklerle birleştiğinde yeni bir güvenlik katmanına ihtiyaç duyar.
Temel Risk Kategorileri ve Önlemler
Bir set alanında riskler genellikle dört ana başlıkta toplanır. Bu risklerin her biri için spesifik bir risk analizi yapılmalı ve önleyici tedbirler alınmalıdır.
Elektriksel Riskler: Setlerde kullanılan devasa ışık sistemleri, yüksek voltaj çeken jeneratörler ve zemine yayılan yüzlerce metre kablo, elektrik çarpması ve yangın riskini beraberinde getirir. Kabloların yaya yollarından izole edilmesi ve kablo kanalları (yellow jacket) kullanımı bir lüks değil, zorunluluktur.
Yüksekte Çalışma: Boom operatörleri, ışık şefleri ve dekor ekipleri çoğu zaman yüksek platformlarda veya vinçlerin üzerinde çalışır. Bu noktalarda emniyet kemeri kullanımı ve düşmeyi durdurucu sistemlerin kurulumu hayati önem taşır.
Mekanik ve Fiziksel Riskler: Kamera tripodları, ağır lens kutuları, raylı sistemler (dolly) ve dekor malzemeleri. Bu ekipmanların taşınması ve sabitlenmesi sırasında ergonomik riskler ve ezilme tehlikeleri oluşur.
Psikososyal Riskler ve Yorgunluk: Setlerde çalışma süreleri genellikle uzundur. Yorgunluk, dikkati dağıtarak kazalara davetiye çıkarır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) yönetmelikleri, dinlenme sürelerinin de iş güvenliği kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Prodüksiyon Sektöründe İSG ve Finansal Sürdürülebilirlik
Modern iş dünyasında İSG, sadece bir güvenlik meselesi değil, aynı zamanda bir itibar ve finans yönetimi aracıdır. Özellikle büyük bütçeli yapımlarda, yatırımcılar ve reklam verenler markalarının "güvenli olmayan" bir ortamla anılmasını istemezler. İşte bu noktada ESG (Çevresel, Sosyal, Yönetişim) Skorunuz ve İSG: Güvenlik Performansının Şirketinizin Kredi Limiti Üzerindeki Doğrudan Etkisi devreye girer.
Güvenli bir set yönetimi, şirketin ESG skorunu yükselterek uluslararası fonlara ve kredi imkanlarına erişimini kolaylaştırır. Bir reklam filmi çekiminde yaşanan kaza, sadece sigorta masraflarını artırmaz; aynı zamanda markanın tüketici nezdindeki güvenini de sarsar.
Film Setlerinde Risk Analizi Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tablo, bir prodüksiyon sahasında en sık karşılaşılan riskleri ve alınması gereken önlemleri özetlemektedir:
Risk Faktörü | Potansiyel Tehlike | Koruyucu/Önleyici Tedbir |
|---|---|---|
Işık ve Enerji Hattı | Elektrik çarpması, yangın | Yalıtkan paspaslar, kablo kanalları, kaçak akım röleleri |
Yüksek Platformlar | Düşme, ekipman düşmesi | Korkuluklar, emniyet kemeri, kask kullanımı |
Aksiyon Sahneleri | Yaralanma, kırıklar | Dublör kullanımı, özel risk analizi, ambulans bulundurma |
Kimyasal ve Efekt | Zehirlenme, yanma | MSDS formları, yangın söndürme ekipmanı, maske |
Ağır Ekipman Taşıma | Bel ve sırt yaralanmaları | Manuel kaldırma eğitimi, taşıma araçları kullanımı |
Özel Çekim Koşulları ve İSG Yaklaşımları
Setler her zaman kontrollü stüdyo ortamları değildir. Bazen bir okulda, bazen de bir fabrikada çekim yapılabilir. Her mekanın kendine has riskleri vardır.
Eğitim Kurumlarında Çekim Yapmak
Okul ve kreş gibi alanlarda yapılan çekimlerde risk iki katına çıkar. Hem set ekibinin hem de ortamda bulunabilecek çocukların güvenliği sağlanmalıdır. Bu tip hassas mekanlarda güvenlik standartlarının nasıl korunması gerektiğini İstanbul'daki Okul ve Kreşlerde İSG Standartları: Velilerin Güvenini Kazanmanın Yolu yazımızda detaylandırmıştık. Çocukların kablolara erişimi, ağır ışık ayaklarının (C-Stand) devrilme ihtimali gibi unsurlar "sıfır tolerans" ile yönetilmelidir.
Sanayi ve Üretim Tesislerinde Çekim Yapmak
Endüstriyel reklamlar veya belgeseller için bir üretim tesisine girildiğinde, set ekibi tesisteki mevcut risklere (hareketli makine parçaları, forklift trafiği vb.) ek olarak kendi risklerini de beraberinde getirir. İkitelli Organize Sanayi Bölgesi’nde Ağır Sanayi Kazalarını Sıfıra İndirme Stratejileri adlı makalemizde değindiğimiz gibi, endüstriyel ortamlarda yapılacak çekimlerde "İSG Koordinatörü" hayati bir köprü görevi görür.
Profesyonel Bir Set İSG Yönetim Planı Nasıl Olmalı?
2026 yılı standartlarında, bir setin İSG açısından başarılı kabul edilebilmesi için şu adımlar takip edilmelidir:
Mekan Keşfi (Recce) ve İSG Analizi: Görüntü yönetmeni ve sanat yönetmeni mekanı gezerken, İSG uzmanı da eşlik etmeli ve zemindeki kayma riskinden, acil çıkış yollarının durumuna kadar her şeyi raporlamalıdır.
Daily Safety Briefing (Günlük Güvenlik Toplantısı): Çekim başlamadan önce tüm ekibe o günün özel riskleri (Örn: "Bugün patlayıcı efekt kullanılacak, şu bölgeye girilmeyecek") anlatılmalıdır.
Ekipman Denetimi: Kullanılan vinçlerin (Jimmy Jib vb.) periyodik kontrollerinin yapılıp yapılmadığı, kabloların izolasyonu ve KKD (Kişisel Koruyucu Donanım) uygunluğu denetlenmelidir.
Acil Durum Yönetimi: Olası bir kazada en yakın hastanenin konumu, ambulanstaki tıbbi ekipman ve tahliye planı her an hazır olmalıdır.
Sonuç: Güvenlik, Yaratıcılığın Teminatıdır
Film ve reklam sektörü, hızın ve görsel mükemmelliğin peşinden giderken güvenliği asla göz ardı etmemelidir. Ekşioğlu OSGB olarak bizler, setlerde "görünmez kahramanlar" olarak görev alıyor; ışıkların sönmemesi ve kameraların kayda güvenle devam etmesi için çalışıyoruz. Unutmayın ki, en iyi prodüksiyon, iş kazası yaşanmadan tamamlanan prodüksiyondur.
İSG standartlarınızı yükseltmek, yasal risklerden korunmak ve çalışanlarınızın sağlığını profesyonel ellere teslim etmek için Ekşioğlu OSGB'nin uzman kadrosuyla tanışın. Sadece bir hizmet değil, projenizin başarısını garanti altına alan bir ortaklık sunuyoruz.
İşletmeniz İçin Harekete Geçin
Ekşioğlu OSGB olarak, iş sağlığı ve güvenliği standartlarınızı en üst seviyeye çıkarmak için buradayız. Kurumsal süreçlerinizde yasal uyumluluk ve sıfır iş kazası hedefiyle yanınızdayız.
