İş kazası istatistiklerine bakıldığında, ne yazık ki en çok can kaybı ve ağır yaralanma ile sonuçlanan vakaların başında "yüksekten düşme" olayları gelmektedir. Birçok işletme ve çalışan, yüksekte çalışmanın ne anlama geldiğini veya hangi yükseklikten sonrasının riskli kabul edildiğini tam olarak bilmemektedir. Bu bilgi eksikliği, hem çalışanların hayatını tehlikeye atmakta hem de işverenleri telafisi olmayan hukuki ve maddi yaptırımlarla karşı karşıya bırakmaktadır.
Peki, mevzuatlara göre yüksekte çalışma nedir, hangi koşulları kapsar ve işletmelerin bu konudaki hayati sorumlulukları nelerdir? Ekşioğlu İş Güvenliği olarak bu detaylı rehberde, yüksekte çalışma süreçlerinizi nasıl güvenli ve yasalara tam uyumlu hale getirebileceğinizi adım adım inceliyoruz.
Yüksekte Çalışma Kavramı ve Yasal Çerçeve
Geçmişte yüksekte çalışma için "3 metre" veya "1.2 metre" gibi kesin rakamlar telaffuz edilse de, güncel İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) mevzuatımız konuya çok daha gerçekçi ve korumacı yaklaşmaktadır. Yasalara göre; seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin olduğu her türlü alanda yapılan çalışma "yüksekte çalışma" olarak kabul edilir.
Yani, bir çalışanın merdiven üzerinde ampul değiştirmesi, bir iskelede boya yapması veya bir çatı onarımı gerçekleştirmesi arasında risk potansiyeli açısından temel bir fark yoktur; hepsi yüksekte çalışma statüsüne girer ve özel güvenlik önlemleri gerektirir.
İşverenin Temel Sorumlulukları Nelerdir?
Çalışanlarınızı yüksekte görevlendirmeden önce işveren olarak almanız gereken bazı kritik önlemler vardır. Müfettiş denetimlerinde de en çok dikkat edilen bu adımlar şunlardır:
- Riski Ortadan Kaldırma: İşin mümkünse yüksekte yapılmamasını sağlamak birinci önceliktir.
- Toplu Koruma Önlemleri Alınması: Eğer iş yüksekte yapılmak zorundaysa, korkuluklar, güvenlik ağları veya kapak sistemleri gibi öncelikle tüm çalışanları koruyacak donanımlar kurulmalıdır.
- Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Kullanımı: Toplu koruma önlemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda emniyet kemerleri, yaşam hatları ve baret gibi kişisel koruyucu donanımların temin edilmesi ve kullandırılması şarttır.
Yüksekte Çalışma Kimler İçin Zorunludur ve Hangi Sektörleri Kapsar?
Yüksekte çalışma, sadece inşaat sektörü ile sınırlı bir kavram değildir. Temizlik hizmetlerinden telekomünikasyona, reklamcılıktan (tabela asımı) lojistik ve depolamaya kadar birçok alanda karşımıza çıkar.
İşletmenizin faaliyet alanının bu kapsama girip girmediğini detaylıca öğrenmek için Yüksekte Çalışma Belgesinin Zorunlu Olduğu İş Alanları sayfamızı mutlaka incelemelisiniz.
Güvenliğin Temeli: Doğru Eğitim ve Sağlık Kontrolleri
Yüksekte çalışacak bir personelin sadece yetenekli olması yetmez; yasal olarak belgelendirilmiş olması ve fiziksel olarak bu işe uygunluğu tıp bilimince onaylanmış olmalıdır.
1. Yüksekte Çalışmaya Uygunluk Sağlık Raporları
Herkes yüksekte çalışamaz. Yükseklik korkusu (akrofobi), tansiyon, epilepsi veya denge kaybına yol açabilecek kronik rahatsızlıkları olan personelin bu işlerde çalıştırılması cinayete teşebbüs niteliği taşıyabilir. Bu nedenle personelin, İşe Giriş Sağlık Raporu süreçlerinde mutlaka yüksekte çalışmaya uygunluk açısından değerlendirilmesi gerekir. Ekstra efor gerektiren iş kollarında Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışabilir Raporu süreçlerinin titizlikle yürütülmesi hayati önem taşır.
2. Profesyonel Yüksekte Çalışma Eğitimi
Personelinize sadece emniyet kemeri verip "Bunu tak" demek güvenlik sağlamaz. O kemerin nereye, nasıl bağlanacağını, bir düşüş anında askıda kalma travmasından nasıl korunacağını bilmeyen personel hala büyük bir risk altındadır.
Ekşioğlu OSGB bünyesinde verdiğimiz Yüksekte Çalışma Eğitimi ile personelinize sadece teorik bilgi değil, sahadaki gerçek senaryolara uygun pratik yetkinlikler de kazandırıyoruz. Bu eğitimlerin içeriği ve yasal geçerliliği hakkında daha geniş bilgiyi Yüksekte Çalışma Eğitimi Hakkında başlıklı blog yazımızda bulabilirsiniz.
Ekşioğlu İş Güvenliği ile Risksiz ve Yasal Çalışma Ortamları
Yüksekte çalışma süreçleri, şansa bırakılamayacak kadar ciddi bir uzmanlık alanıdır. Yanlış bağlanmış bir karabina veya kontrolü yapılmamış bir iskele, geri dönüşü olmayan kayıplara yol açabilir.
Ekşioğlu OSGB olarak; risk değerlendirme raporlarının hazırlanmasından, gerekli sağlık taramalarının yapılmasına, eğitim süreçlerinin tamamlanmasından sahadaki aktif OSGB Hizmetleri denetimlerine kadar her adımda işverenlerin yanındayız.
İşletmenizi güvence altına almak, çalışanlarınızın sağlığını korumak ve olası hukuki yaptırımların önüne geçmek için profesyonel destek şart.
İş yerinizdeki yüksekte çalışma alanlarının risk analizi ve personelinizin eğitim ihtiyaçlarını belirlemek için ücretsiz bir durum değerlendirmesi (check-up) yapmamızı ister misiniz? Detaylar için İletişim sayfamız üzerinden uzman ekiplerimize hemen ulaşabilirsiniz.
