Bir inşaat projesinde müteahhitlerin ve proje yöneticilerinin en büyük kabusu nedir? Beklenmedik maliyet artışları veya hava muhalefeti can sıkıcı olabilir, ancak hiçbiri "İş Durdurma Kararı" kadar yıkıcı değildir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri tarafından şantiyeye vurulan bir mühür; teslim tarihlerinin sapmasına, devasa gecikme cezalarına, marka itibarının zedelenmesine ve projeye ayrılan bütçenin aylar süren yasal süreçlerde eriyip gitmesine neden olur.
Özellikle 2026 yılı itibarıyla, "Çok Tehlikeli" sınıfta yer alan inşaat sektöründe denetimler sıfır tolerans prensibiyle yürütülüyor. Hayati tehlike arz eden eksiklikler tespit edildiğinde, müfettişler "uyarı" vermek yerine doğrudan işi durdurma yetkisine sahiptir. Peki, şantiyeniz bu denetimlere ne kadar hazır?
Ekşioğlu İş Güvenliği olarak, inşaat projelerinizin kesintisiz ve güvenle ilerlemesi için şantiyelerde müfettişlerin doğrudan iş durdurma sebebi saydığı hayati riskleri ve almanız gereken 10 kritik önlemi sizler için derledik.
1. Yüksekte Çalışma ve Düşmeyi Önleyici Sistemlerin Kurulması
İnşaat sektöründeki ölümlü iş kazalarının %50'den fazlası yüksekten düşme kaynaklıdır. Bu nedenle müfettişlerin şantiyeye adım atar atmaz baktıkları ilk yer yüksekte çalışma alanlarıdır.
- Asansör, merdiven ve şaft boşluklarının standartlara uygun korkuluklar veya ağlarla kapatılması zorunludur.
- Çalışanlara kişisel koruyucu donanım (KKD) dağıtmak yeterli değildir; bu personelin mutlaka sertifikalı Yüksekte Çalışma Eğitimi almış olması gerekir. Aksi takdirde, bu eksiklik tek başına bir iş durdurma sebebidir.
2. Standartlara Uygun İskele Kurulumu ve Kontrolü
Ahşap veya derme çatma iskelelerin devri çoktan kapandı. Kurulan dış cephe iskelelerinin TS EN 12810 ve TS EN 12811 standartlarına uygun, CE belgeli olması şarttır. İskelelerin kurulumu, sökümü ve periyodik kontrolleri sadece yetkili personellerce yapılmalı ve belgelenmelidir. Güvenlik ağları veya korkulukları eksik bir iskelede çalışılmasına müsaade edilemez.
3. Kazı Çalışmalarında Göçük Önlemleri (İksa Sistemleri)
Temel kazıları ve derin kanal çalışmalarında uygun eğim verilmemesi veya iksa (destekleme) sistemlerinin yapılmaması, ani göçük riskleri yaratır. Bu durum, işçilerin toprak altında kalma ihtimali nedeniyle müfettişler tarafından "yakın ve hayati tehlike" olarak değerlendirilir ve anında şantiye mühürlenir.
4. Elektrik Panoları ve Topraklama Ölçümleri
Şantiyelerdeki geçici elektrik tesisatları, ölümcül elektrik çarpmalarına ve yangınlara gebedir. Tüm panolarda kaçak akım rölesi bulunması zorunludur. Ayrıca elektrik tesisatının ve jeneratörlerin düzenli olarak kontrol edilerek Topraklama Ölçümü İç Tesisat Raporu alınmış olması şarttır. Açıkta duran kablolar ve onaysız panolar affedilmez hatalardır.
5. Kaldırma ve İletme Ekipmanlarının Periyodik Testleri
Kule vinçler, mobil vinçler, forkliftler ve cephe asansörleri... Şantiyenin yükünü çeken bu devasa makinelerin devrilmesi veya halat kopması büyük facialara yol açar. Bu ekipmanların periyodik kontrollerinin zamanında yapıldığından ve yetkili mühendislerce onaylandığından emin olmalısınız. Süreçlerinizin yasal uygunluğunu sağlamak için Ölçüm ve Mühendislik danışmanlığımızdan faydalanabilirsiniz.
6. Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK) Olmayan Personel Çalıştırmama
İnşaat, vasıfsız işçilerle yürütülebilecek bir sektör değildir. Demirci, kalıpçı, iskele kurulum elemanı, vinç operatörü gibi "Tehlikeli ve Çok Tehlikeli" işlerde çalışan tüm ustaların ve operatörlerin Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi olması yasal bir zorunluluktur. Belgesiz personel çalıştıran işverenlere ağır idari para cezaları uygulanır.
7. Ağır ve Tehlikeli İşlere Uygun Sağlık Raporları
İnşaat gibi yüksek fiziksel efor ve dayanıklılık gerektiren bir alanda herkes çalışamaz. Personelin işe girişlerinde standart bir muayene değil, efor testlerini, işitme/görme testlerini ve akciğer grafilerini içeren detaylı taramalar yapılmalıdır. Personelinizin şantiye koşullarına uygunluğunu belgeleyen Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışabilir Raporu mutlaka özlük dosyasında bulunmalıdır.
8. Dinamik Risk Değerlendirmesi
Şantiyeler sürekli değişen, dinamik çalışma alanlarıdır. Temel atılırken alınan risklerle, çatı katı çıkılırken karşılaşılan riskler aynı değildir. Bu nedenle inşaat projelerindeki risk değerlendirme raporları "bir kere yapılıp rafa kaldırılan" belgeler olamaz; projenin aşamalarına göre sürekli güncellenmelidir.
9. Etkili Acil Durum ve Tahliye Planları
Şantiyede yaşanabilecek bir yangın, iskele çökmesi veya kalp krizi vakasında kimin ne yapacağı net olarak belirlenmeli ve tatbikatlarla pekiştirilmelidir. Kurtarma ekiplerinin oluşturulması ve bu ekiplere Arama Kurtarma ve Tahliye Eğitimi aldırılması, kriz anında can kayıplarını önleyen en önemli adımdır.
10. Profesyonel İSG Yönetimi ve Sürekli Saha Gözetimi
Tüm bu maddeleri şirketinizin kendi dinamikleriyle yönetmeye çalışmak, sahada büyük açıklar vermenize neden olur. Şantiyelerde A veya B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlarının fiili olarak sahada bulunması ve yönetime rehberlik etmesi zorunludur. Kesintisiz bir İş Güvenliği Uzmanlık Hizmeti almak, projeyi durdurma risklerinden koruyan en güçlü zırhtır.
Ekşioğlu OSGB ile İnşaat Projeleriniz Güvende
İnşaat sektörü zamanla ve bütçeyle yarışır. Bu yarışta arkanızı sağlama almak ve sürpriz iş durdurma kararlarıyla karşılaşmamak için deneyimli bir partnere ihtiyacınız var. Ekşioğlu İş Güvenliği olarak, Kadıköy Fener Yolu Projesi gibi birçok büyük ölçekli şantiyede kazandığımız saha tecrübesiyle, inşaat projelerinizi baştan sona yasal güvence altına alıyoruz.
Müfettişler kapınızı çalmadan önce, biz sizin için kapsamlı bir saha analizi yapalım. Şantiyenizdeki mevcut durumu değerlendirmek, ceza ve iş durdurma risklerini sıfıra indirmek adına uzman ekibimizle ücretsiz bir şantiye denetimi (Check-Up) planlamamı ister misiniz?
Hemen İletişim sayfamız üzerinden bize ulaşarak projenizin güvenliğini profesyonellere emanet edebilirsiniz.
